سال‌های طولانی است كه در محافل علمي و به‌ ويژه علوم انساني، ‌مباحثي همچون رابطه عقل و دين، رابطه علم و دين، اسلامي كردن علوم، تعارض طبيعيات و الهيات، ‌علم ديني و مسائلی از این دست مطرح است. در سال‌هاي اخير اما موضوع طب اسلامي، طب معصومين، ‌طب سنتي اسلامي،‌ طب سنتي ايراني اسلامي، با كليد واژه‌هاي طب و اسلام، به‌ويژه در افواه عمومي رواج داده شده و این در حالی است که متاسفانه در اين حوزه، قرائتي واحد از متد، قالب و محتوا مشاهده نمي‌شود. بنابراین بيم آن مي‌رود كه در صورت عدم ورود و مداخله موثر محافل دانشگاهي و حوزوي، لطمات جبران‌ناپذيري به بینش طبی، معرفت دینی و باور و اعتماد مردم وارد ‌شود.

همچنین باید توجه داشت همان‌گونه كه نمي‌توان با وارد كردن مظاهر اسلامي به محيط‌هاي دانشگاهي، علم ديني توليد كرد، با دوری جستن از روش‌هاي مبتني بر عقل و تجربه نيز نمي‌توان طب ديني را بنیان نهاد؛ به بيان ديگر براي علومي همچون طب، همان‌گونه كه دست برداشتن از تجربه و پژوهش نه مطلوب است و نه ممكن؛‌ جدا شدن آن از دامان معارف الهي نيز نه مطلوب است و نه ممكن؛ چراكه با فهم اجتهادي از كتاب و سنت، افق‌هاي جديدي از زواياي وجوديِ اشرف مخلوقات به روی محققان گشوده خواهد شد كه منشاء بركات فراوان در حيطه سلامت انسان خواهد بود. اگر بپذيريم كه علم، نوعي كشف و قرائت از جهان هستي است و در غايت خود، ‌نوعي تفسير و تبيين از فعل خداوند براي بشر به ارمغان مي‌آورد، آنگاه خواهيم پذيرفت كه ايدئولوژي و جهان‌بيني هر مكتب معرفتي، رنگ و بويي خاص به علوم توليد شده توسط پیروان آن مكتب خواهد داد. از این منظر، همه شقوق دانش بشري، علم ديني محسوب مي‌شوند چراكه عقل و ساير مجاري ادراكي بشر، همه از مخلوقات و مواهب الهي‌اند؛ ‌اما اين بدان مفهوم نيست كه درب علوم طبیعی صرفا بر پاشنه عقل می‌چرخد و تمسك به كتاب و سنت منحصرا در علومي چون الهيات،‌ فلسفه،‌ فقه، ‌تفسير، اخلاق و... كاربرد دارد؛‌ چنين باوري زمينه سكولاريسم را در علوم طبيعي و از جمله طب فراهم مي‌كند.

مطالعات و نشست‌هاي بين­رشته‌اي به‌ويژه بين دانشمندان علوم انساني و علوم اسلامي گره‌گشاي بسياري از شبهه‌افكني‌ها، سوءتفاهمات، برداشت‌ها و القائات ناصوابی است كه مي‌كوشد بين علم و دين تعارض ايجاد كند و جامعه دانشگاهي را از جامعه ديني جدا جلوه دهد؛ يكي از رسالت‌هاي اصلي اين نشست‌ها، تبيين جايگاه عقل و تجربه در ادراکات دینی و معرفتي و ترسيم نگاهي جامع به مقوله علم و دين است؛ دو مقوله‌ای كه مكمل يكديگرند. همايش «نظام سلامت در اسلام با تاكيد بر آموزه‌ه­هاي رضوي»  اقدامي است مبارك در اين راستا كه مي‌كوشد علاوه ‌بر تبيين مباني و روش‌شناسي استخراج مباني طبي از منابع روايي، نگاهي به آسيب‌هاي ناشي از ورود بي‌نظام و بي‌قاعده به مقوله طب ديني داشته باشد. اینجانب مراتب سپاس و قدرشناسی خود را از دفتر طب سنتی ایرانی اسلامی، بنیاد بین‌المللی فرهنگی هنری امام رضا ^(ع) همچنین دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دانشگاه فردوسی و دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی که نسبت به برگزاری این همایش اهتمام ورزیدند، ابراز می نمایم؛ امیدوارم نتایج این نشست کمکی شایان در ارتقاء و اعتلای سلامت ملت شریف ایران باشد.

دکتر سید حسن هاشمی

وزیر بهداشت