وب سایت گروه های آموزشی

  نام گروه مدیرگروه ایمیل مدیرگروه آدرس سایت
1 گروه طب ایرانی     http://pmdept.mums.ac.ir
2 گروه طب چینی و مکمل  دکتر حمید رضا بهرامی طاقانکی bahramihr[at]mums.ac.ir  http://ccmdept.mums.ac.ir
3 گروه داروسازی سنتی و بالینی

 دکترروشنک سالاری

SalariR[at]mums.ac.ir  http://cppdept.mums.ac.ir

معرفی رشته و گروه طب سنتی ایرانی:

طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت طب سنتی مجموعه‌ای است از دانسته‌ها، مهارت‌ها و اعمال است که بر پایه نظریه‌ها، باورها و تجربه‌های بومی  و فرهنگ‌های مختلف قرار گرفته است، خواه که قابل شرح باشد یا نباشد، که در بهداشت و نیز پیشگیری، تشخیص، بهبود و مداوای بیماری‌های جسمی و ذهنی مورد استفاده قرار می‌گیرند. و در واقع به مجموعه‌ای از روش‌های تشخیصی و درمانی گفته می‌شود که با تفکر حاکم بر سیستم‌های بهداشتی رایج تفاوت کلی دارد. طب سنتي در سراسر دنیا وجود داشته و مختص ایران نیست. از جمله آنها می توان به طب سنتی چین، آیورودا  یا طب سنتی هند، طب سنتی کشورهای آمریکای جنوبی و نهایتا ايران اشاره کرد. ریشه دار بودن در فرهنگ مردم، کل نگر بودن طب سنتی و سهولت دسترسی و ارزان‌تر بودن خدمات طب سنتی از دلایلی است که این سازمان توسعه و ترویج طب سنتی  را در دستور کار بهداشت و درمان کلیه کشورها قرار داده است.

پس از راه اندازي رشته طب سنتي ايراني در کشور در سال 1386 و تبديل آن به مقطع دکتراي تخصصي PhD در سال 1387،‌ دانشگاه علوم پزشکي مشهد طي مجوز شماره 194416/آ مورخ 25/5/89 وزير بهداشت درمان و آموزش پزشکي از مهر ماه سال 1389 با ظرفیت 3 دانشجو در رشته طب سنتي ايراني اقدام به پذيرش دانشجو نمود.

اولين دوره دانشجويان پذيرش شده،‌ به صورت مشترک با دانشگاه علوم پزشکي تهران،‌ در محل دانشکده طب سنتي تهران آغاز به تحصيل نمودند. شوراي دانشگاه علوم پزشکي مشهد در جلسه 17/9/89 راه اندازي دانشکده طب سنتي را تصويب نمود و در مصوبات 24/4/91 خود، براي دانشکده طب سنتي و مکمل 3 گروه آموزشي طب سنتي ايراني، ‌طب چيني و مکمل و داروسازي سنتي باليني را در نظر گرفت. دومين گروه دانشجويان اين دانشکده، در بهمن ماه سال 1389،‌ سومين گروه در بهمن 90 و چهارمين گروه در مهر 91 آغاز به تحصيل نمودند. دانشجويان دو گروه اخير از ابتداي تحصيل، ‌در محل دانشکده طب سنتي و مکمل مستقر شدند. پنجمين دوره دانشجويان در بهمن ماه سال 91 وارد دانشکده خواهند شد. گروه آموزشي طب چيني متشکل از فارغ التحصيلان اين رشته هستند که پس از اخذ درجه دکتراي تخصصي باليني از کشور چين،‌ در حال حاضر به عنوان عضو هيات علمي به ارائه خدمات درماني،‌ پژوهشي و کمک آموزشي مشغول 
مي باشند. مراحل تائيد اين گروه آموزشي و گروه آموزشي داروسازي سنتي باليني در شوراي گسترش وزارت متبوع در جريان است.

طب سنتی ایران يک مکتب طبي کامل و پويا است، که دید کلی نگر نسبت به انسان دارد. در این دیدگاه حفظ سلامت مقدم بر درمان است.  بر اساس تعریف این طب در کتب سنتی: این طب علمی است که تغییرات بدن انسان را بررسی می کند، این تغییرات می تواند در جهت حفظ سلامتی و یا ایجاد بیماری باشد. توجه به روش زندگی و تامین هوای سالم، تغذیه درست ، فعالیت کافی، استراحت به اندازه و تعادل حالات روحی و روانی (حفظ الصحه)  شعار طب سنتی است  و درمان بر پایه مزاج شناسی و اخلاط (دم، صفرا، بلغم، سودا) می باشد.

از نظر طب سنتی ایرانی طب به دو بخش نظری و عملی تقسیم می شود.

طب نظری دانشی که چگونگی عملکرد طبیعی و تغییرات بدن انسان و عوامل موثر بر آن را که منجر به سلامتی یا بیماری می شوند، بررسی کرده، نهایتاً پزشک را به تشخیص راهنمایی می کند. طب نظری شامل سه بخش است: امور طبیعیه (معادل فیزیولوژی)، اسباب و علل (اتیولوژی و فیزیوپاتولوژی)، دلایل و علائم شامل: نشانه های مزاجی و غلبه اخلاط، نبض شناسی و ادرار شناسی.

امور طبیعیه: شامل هفت جزء است: ارکان، امزج، اخلاط،  اعضا، ارواح،  قوا، افعال

طب عملی: شامل روشهایی است که برای حفظ سلامتی (حفظ الصحه) یا باز گرداندن سلامتی (علم معالجات) بکار می روند.

حفظ الصحه: در این علم به تدابیر نگاهداشت تندرستی پرداخته می شود

معالجات: در این علم انواع روشهای درمان بیماران مطرح است شامل: الف- تدابیر ب- دارو درمانی  ج- اعمال یداوی

تدابیر: شامل تدابیر غذا (غذا درمانی با رژیم درمانی) و سایر تدابیر سته ضروریه

دارو درمانی: شامل درمان با داروهای گیاهی، حیوانی، معدنی به اشکال مختلف خوراکی و موضعی

اعمال یداوی: شامل دلک یا ماساژ، غمز یا فشار(مثل طب فشاری و رفلکسولوژ)، حجامت، فصد، داغ زدن و جراحی.

با این رویکرد و توجه به اهمیت روشهای درمانی طبیعی، دانشکده ها و مراکز تحقیقاتی فراوانی جهت آموزش و پژوهش در خصوص طب سنتی در سراسر دنیا از جمله ایران تشکیل گردیده است و هم اکنون دانشجویان متعددی در این رشته در در سراسر ایران و در دانشکده های طب سنتی در مقطع پی اچ دی در حال تحصیل می باشند. لازم به ذکر است برای شرکت در این رشته داشتن بیس پزشکی عمومی و آشنایی با زبان پارسی قدیمی، انگلیسی و عربی تا حدودی الزامی و داشتن علاقه شرط اصلی آن است.

تاریخچه و موقعیت گروه آموزشی طب چینی و مکمل در مشهد و ایران

هسته اولیه گروه از سال 1383 با عقد قرارداد بین دانشگاه علوم پزشکی مشهد و دانشگاه طب چینی پکن برای اعزام دانشجو در رشته طب چینی و سوزنی شکل گرفت که به  دنبال آن و پس از انجام تمهیدات لازم، 20 پزشک عمومی در سال 1384 به چین اعزام شدند. هدف از اعزام، تربیت دکترای تخصصی بالینی در مدون ترین و آکادمیک ترین رشته طب مکمل جهان یعنی طب چینی و سوزنی بود تا هم آموزش آکادمیک تخصصی این رشته را فرا بگیرند و هم با مسیر و فرآیند جهانی شدن رشته های طب سنتی و مکمل آشنایی حاصل شود.

پس از فارغ التحصیلی و مراجعت دانشجویان به ایران، 6 نفر در دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 2 نفر در دانشگاه علوم پزشکی تهران و یک نفر در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی به عنوان هیات علمی جذب شدند. در اولین قدم در سال 1388، اولین کلینیک تخصصی طب سوزنی و ماساژ کشور در بیمارستان امام رضا (ع) مشهد راه اندازی شد و در مرحله بعد، در تاریخ 17 بهمن ماه 1390، شورای دانشگاه علوم پزشکی مشهد با راه اندازی گروه آموزشی طب چینی موافقت کرد که این مصوبه در سال 1391 توسط شورای دانشگاه به "گروه آموزشی طب چینی و مکمل" تغییر نام یافت.

در حال حاضر گروه طب چینی و مکمل دانشگاه علوم پزشکی مشهد، 6 عضو هیات علمی آموزشی و پژوهشی دارد. در تاریخ سوم مرداد ماه 1392، کوریکولوم طب سوزنی در مقطع دکترای تخصصی توسط شورای عالی برنامه ریزی مصوب شد ولی به دلایلی ابلاغ و پذیرش دانشجو تا این لحظه هنوز میسر نگردیده است. این گروه تنها گروه آموزشی مستقل این رشته در کشور ایران است.

 

معرفی رشته داروسازی سنتی:

 

گياهان دارويي موجود در طبيعت با توجه به دسترسي آسان­ و عوارض كمتر و پشتوانة علمي هزاران ساله امروزه بسيار مورد توجه مي­باشند. امروزه رويكرد افراد به سوي داروهاي با منشا طبيعي افزايش يافته­است به طوری که به گزارش سازمان بهداشت جهانی 80 درصد مردم جهان تمایل به استفاده از گیاهان برای درمان بیماریهای خود دارند. همچنین این سازمان تحقيق بر روي گياهان دارويي با سابقة مصرف طولاني را با پذيرش دستورالعمل و ضوابط خاص بر روي انسان مجاز دانسته است. استفاده از تجارب سنتي كه شامل استفاده طولاني مدت از اين گياهان و زمينه تاريخي پزشكي فرهنگي آنهاست می تواند به عنوان اصل و اساس در انجام تحقيقات که اساس و ریشه داروسازی سنتی مبباشد، در نظر گرفته­ شود.

 

برای سالها در دانشکده داروسازی واحد مفردات پزشکی تدریس می شود که شامل گیاهشناسی، فیتوشیمی است اما نهایتاً داروسازی سنتی به طور تخصصی در سال 1387 با جذب دانشجویان تحصیلات تکمیلی در دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز به فعالیت رسمی نمود. رسالت اصلی داروسازی سنتی در زمینه استفاده از طب سنتی با کاربرد گیاهان دارویی در پیشگیری و درمان بیماریهاست. همچنین در بروز سازی داروهای سنتی و تبدیل اشکال دارویی سنتی به اشکال دارویی مدرن با بکاربردن تکنولوژی های جدید داروسازی در افزایش اثر داروهای سنتی همراه با سایر تخصصهای داروسازی می تواند فعالیت داشته باشد. از اهداف دیگر این رشته استاندارد سازی و تعیین ماده موثره داروهای سنتی که در اختیار بیماران قرار می گیرد، و نیز بررسی تداخلات و عوارض احتمالی گیاهان موجود در داروهای مرکبه و تنظیم دوز موثر آنها می باشد. سایرمواردی که وجود این رشته را برجسته می سازد، تطابق و شناسایی گیاهان دارویی ذکر شده در کتب سنتی با مفردات و گیاهان حاضر در مارکت گیاهان دارویی از نظر ظاهر، عملکرد و خواص آنها می باشد. در این راستا تصحیح و ترجمه کتب سنتی مفردات نیز انجام می پذیرد. لازم به ذکر است برای شرکت در این رشته داشتن بیس داروسازی عمومی و آشنایی با زبان پارسی قدیمی، انگلیسی و عربی تا حدودی الزامی و داشتن علاقه شرط اصلی آن است.

 

رشته داروسازی سنتی در سال 1387 در دانشکده طب سنتی تهران با حضور 6 دانشجوی پی اچ دی آغاز به کار نمود. که آموزش واحدهای تخصصی این رشته از جمله قرابادین و مفردات و بررسی متون تخصصی داروسازی از جمله اصول آموزش این رشته بوده است. اما در مشهد جذب دانشجوی تخصصی در این رشته در دانشکده داروسازی انجام می پذیرد. اولین دانشجویان این رشته در مشهد در سال 91 در دانشکده داروسازی شروع به تحصیل نمودند.

 

اما گروه داروسازی سنتی در دانشکده طب سنتی از سال 94 به صورت پررنگتر ظاهر شد. از جمله کارهای انجام شده توسط این گروه مشاوره در پایان نامه های طب سنتی، ایجاد داروخانه های آموزشی در دانشکده و سلامتکده های سنتی، آموزش ساخت داروهای سنتی به دانشجویان و نهایتا کمک به ارتقاء سطح دانشکده در زمینه پژوهش می باشد. این گروه دارای آزمایشگاهی فعال در زمینه ساخت داروها به شکل سنتی و به روز رسانی داروهای سنتی به شکل امروزی و انجام برخی تستهای استانداردسازی در حد بضاعت خود می باشد. همچنین این گروه علاوه بر فعالیت با گروه های داخلی دانشکده با سایر گروههای آموزشی و پژوهشی در سایر دانشکده های تابعه دانشگاه از جمله دندانپزشکی، پرستاری، پزشکی (گروههای علوم پایه و بالینی) و حتی دانشگاه آزاد و سایر مراکز پژوهشی،  در زمینه های مختلف از جمله ساخت دارو و .... همکاری داشته و